Werknemers moeten veilig en gezond kunnen werken. Om hiervoor te zorgen is de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet). Daarnaast zijn er ook nog andere wetten die werknemers beschermen tegen eventuele negatieve aspecten op het werk. De Arbowet is een kaderwet waarin algemene bepalingen staan. Deze zijn verder uitgewerkt in het Arbobesluit en de Arboregeling die concrete voorschriften bevatten. Werkgevers en werknemers zijn zelf verplicht om maatregelen te nemen die beroepsongevallen en beroepsziekten moeten voorkomen. Zoals voorlichting, opleiding en raadpleging van instructies.

Verplichtingen werkgevers
In de Arbowetgeving zijn verplichtingen opgenomen waar werkgevers zich aan moet houden:

  • Werknemers in de gelegenheid stellen om periodiek een arbeidsgezondheidskundig onderzoek te ondergaan
  • Het ontwikkelen en uitvoeren van arbeidsomstandighedenbeleid (Arbobeleid).
  • De arbeid die in het bedrijf verricht wordt, mag geen nadelige gevolgen hebben voor de veiligheid en gezondheid van de werknemers.
  • Zo veel mogelijk gevaren voor de gezondheid van werknemers bij de bron aanpakken. Een voorbeeld hiervan is dat een machine die veel lawaai maakt, wordt vervangen door een stiller type.
  • De inrichting van de arbeidsplaatsen,
    inrichting van de arbeidsplaatsen, de werkmethoden, gebruikte arbeidsmiddelen en arbeidsinhoud zo veel als mogelijk aanpassen aan de persoonlijke eigenschappen van de werknemers. Dit geldt ook voor werknemers met een structurele functionele beperking door bijvoorbeeld ziekte.
  • Het opstellen en uitvoeren van een Risico- inventarisatie en -evaluatie (RI&E) en een plan van aanpak.
  • Het voorkomen en beperken van zware ongevallen waarbij gevaarlijke stoffen betrokken zijn.
  • Het geven van voorlichting en onderricht aan de werknemers. De voorlichting en het onderricht kunnen betrekking hebben op het gebruik van arbeidsmiddelen of persoonlijke beschermingsmiddelen, maar ook over hoe er in een bedrijf wordt omgegaan met agressie en geweld en seksuele intimidatie.
  • Het melden en registreren van arbeidsongevallen en beroepsziekten.
  • Het voorkomen van gevaar voor derden in verband met de arbeid die door de werknemers wordt verricht.

Verplichtingen werknemers

Niet alleen werkgevers hebben verplichtingen, ook werknemers moeten zich aan een aantal regels houden. De belangrijkste verplichtingen van werknemers zijn:

  • De werkgever inlichten over opgemerkte gevaren voor de veiligheid en gezondheid in het bedrijf.
  • Arbeidsmiddelen en gevaarlijke stoffen op een juiste wijze gebruiken.
  • Op arbeidsmiddelen aangebrachte beveiligingen niet veranderen en niet weghalen en deze beveiligingen op de juiste wijze gebruiken.
  • Door de werkgever beschikbaar gestelde persoonlijke beschermingsmiddelen op een juiste manier gebruiken en op de daarvoor bestemde plaats opbergen.
  • Meewerken aan de voor werknemers georganiseerde instructie (’onderricht’).
  • De werkgever en andere deskundige personen (preventiemedewerker, bhv’ er arbodienstverlener) indien nodig bijstaan bij de uitvoering van hun verplichtingen.

De opbouw van de Arbowetgeving

De arbocatalogus vormt een aanvulling op de arbowet- en regelgeving. Het geheel van de wettelijke bepalingen op het gebied van arbeidsomstandigheden bestaat uit drie componenten:
– De Arbowet;
– Het Arbeidsomstandighedenbesluit (Arbobesluit);
– De Arbeidsomstandighedenregeling (Arboregeling).

Deze regels zijn algemeen bindend voor iedere Nederlandse werksituatie.